Welzijn van de vis

Door Jeroen Wohe

Allereerst wil ik iedereen via deze weg nog een bijzonder goed en visrijk 2010 toewensen! Het heeft wat langer geduurd dan ik had gepland, maar na een gecrashte laptop en de feestdagen is er weer een update.

Als gids maak je veel mee, leuke en minder leuke ervaringen. Vaak constateer ik dat een vliegvisser weliswaar van goede wil is, maar toch onbewust de vis beschadigt, zonder enig besef daarvan te hebben. Nu wil ik graag een paar belangrijke punten belichten en wat stof tot nadenken geven.

Dubbel of enkel (blue charm en hairy mary).

Nu zie je vaak dat mensen met een ‘dubbel’ vissen (dubbele haak) of een dreg. Nu begrijp ik sowieso niet waarom een vliegvisser met een dreg moet vissen, maar goed: hoe sloop je een zalm? Vis met een dreg!

Als nu twee van de drie haken in de onderkaak zitten dan is de bovenste vrij en elke keer als de bek van de zalm open en dicht gaat, wat automatisch gebeurt bij het ademen, haakt de bovenkaak de punt telkens weer waardoor de bovenkaak (ernstige) schade kan oplopen hetgeen tot infecties en schimmel lijdt.

Bij het vissen met een dreg blijft er bijna altijd een haak vrij die beschadigingen veroorzaakt.

De vis zal hierdoor mogelijkerwijs een pijnlijke en langzame dood tegemoet gaan en het uiteindelijke doel van zijn reis, het voortplanten, niet halen! Nu had ik het voorrecht om ruim tien weken te kunnen gidsen in Rusland, in 2009. In deze weken deed ik een experiment met vliegen en haken.

In British Columbia is het alleen toegestaan om met een enkele, weerhaakloze haak te vissen! Weliswaar heb ik regelmatig losschieters en verspeel ik vis, maar het landingspercentage ligt toch rond de 70% van de gehaakte steelheads. Niet slecht vind ik zelf, terwijl dat voorheen op 50% lag.

In British Columbia is het alleen toegestaan om met een enkele, weerhaakloze haak te vissen!

Dat verschil tussen 50 en 70% zat hem puur in de haak! Vroeger viste ik met normale haken, voornamelijk viertjes. Dat waren over het algemeen langstelige modellen. Nu weten de meesten onder ons wel dat langstelige haken een hefboomwerking hebben, dus bij het draaien van de vis draait de haak uit de bek hetgeen losschieters tot gevolg heeft.

Nu hebben we dit probleem kunnen oplossen door middel van ‘stingervliegen’. De stinger wordt gebonden op een ‘Waddington shank’ of een langstelige haak die we in de haakbocht afknippen nadat de vlieg gebonden is. Op de steel wordt over het algemeen kevlar gebonden, maar zelf gebruik ik liever 40-ponds nylon in verband met de stugheid, en daar lussen we vervolgens een kortstelige haak aan.

Stinger met kortstelige klauwhaak. Klik hier voor het bindpatroon van deze vlieg.

Als de vlieg visklaar is hangt de haak aan het einde van de vlieg. Wanneer de vis nu bijt heeft hij de haak altijd in z’n bek. Het gevolg is dat, als de haak vastzit, hij er veel minder makkelijk uitdraait. Het nylon/ kevlar is uiteraard veel soepeler dan een haaksteel en beweegt mee in plaats van de gevreesde hefboomwerking van een harde haaksteel te creëren. Dé ideale haken zijn klauwhaken (Gamakatsu LS 5314N), eenmaal vast en ze gaan bijna niet meer los.

Nu hoor ik de slimmeriken denken: dan kan je toch net zo goed een tube fly binden? Ja en nee! De stingers zijn bijna altijd groot! Wanneer je daarvan een tube fly zou maken, dan werpt hij stukken moeilijker!

Het volgende punt is dat bij een grote vlieg de haak achter de tube hangt en dat is dan vaak halverwege de vlieg. Nu zal dit veelvuldig gaan resulteren in staarthappers bij zowel steelhead als pacifische zalmen. Omdat de lus van de stinger vaak lang is, hangt de haak achter de vlieg/ aan het einde van de vlieg.

Goed modelletje voor staarthappers.

Oké, terug naar Rusland. Jos, met wie ik altijd meega, vist met dubbels en zweert daarbij. Ik vis met enkele, langstelige haken. Samen vangen we goed vis en ik verspeel redelijk wat vis. Het landingspercentage ligt bij mij rond de 60%. Niet slecht maar oké, niet om over naar huis te schrijven. Daarna stap ik over op dubbels en kom tot de conclusie dat ik evenveel lossers heb! Hoe kan dat?

Voor mezelf heb ik de volgende conclusie getrokken: de dubbele haak heeft twee punten en op het moment van de aanslag moet ik nu 2 punten in de kaak van de vis zetten. Nu heb ik vaak rond de 30 meter vliegenlijn uit met nog eens een leader van 4 meter. Dat is dus veel rek!

Gevolg is dat ik bij de aanslag eerst de rek uit de lijn moet slaan en dan nog eens 2 haakpunten moet zetten. Die kracht is op zo’n afstand minimaal en de punten dringen niet goed door wat weer resulteert in losschieters kort na de aanslag! Bij een enkele haak heb je hetzelfde probleem, maar nu komt de kracht wel op één punt en dringt dus dieper in de kaak dan een dubbel.

Gevolg is dat ik bij de aanslag eerst de rek eruit moet slaan en dan nog eens 2 haakpunten.

Wat ik merkte is dat bijna alle dubbels losschoten kort na de aanslag en dat de enkele haken losschoten halverwege de dril wat dus komt door het draaien van de vis, maar het eindresultaat is dus hetzelfde: 60% landingspercentage.

Ik was nog niet klaar en ging over op stingers en wat zag ik? 100% Landingspercentage! Oké, misschien was het 99%, maar ik kan me niet herinneren dat ik een vis heb verspeeld op een stinger. Dat betekent dus dat de Atlantische zalm meer moeite heeft om de flexibel gemonteerde, kortstelige klauwhaak eruit te draaien.

Vaak tijdens de dril zie ik de vis draaien om zijn as en zelfs met zijn snuit tegen de stenen aanduwen om maar zo de haak eruit te werken. Ik heb zelfs steelhead gevangen met een beschadigde snuit vanwege het duwen en wrijven tegen de stenen.

Maar waarom is dan de stinger niet DÉ VLIEG!

Voor die ene simpele reden: de grootte! Een stinger is altijd groot, een kleine stinger is niet te binden en vaak heb je bij het vissen op Atlantische zalm kleine vliegen nodig om ze te verleiden. De grote vliegen werken prima, vooral onder omstandigheden als het water hoog en/of koud is. Dat is vaak in het begin van het zalmseizoen. Toch ving ik wel op stingers in warmer en lager water, maar beduidend minder dan met hoger en/of kouder water waar de stinger zeker in zijn voordeel is.

Stingers met name bij hoog/ koud water succesvol.

Wanneer een stinger ook prima werkt is waneer de vis actief is, zelfs tijdens het opzwemmen. Het kan vaak voorkomen dat de vis rolt, springt en wat je er ook aanknoopt, niks werkt. Dan wil een grote stinger nog wel eens vaak het instict van de vis prikkelen en pakt de vis hem uit agressie, want een grote vlieg komt toch bedreigender over dan een kleine.

Maar er is een conclusie die ik zelf heb getrokken: een dubbel werkt niet beter dan een enkele haak en als ik een stinger kan gebruiken dan is dat mijn nummer 1! Er sijn veel stingers in omloop, maar de bekenste zijn toch wel de Intruder van Ed Ward en de Predator van Paul Miller.

Als ik een stinger kan gebruiken dan is dat mijn nummer 1!

Wat ik vaak ook zie is dat wanneer een visser een zalm vangt deze aan de staart optilt uit het water. Nu is dit bij een kleine vis niet echt schadelijk, maar niet aan te bevelen! Bij een vis van zo'n 4 kilo of meer is het wel schadelijk.

De vis heeft net als de mens een ruggegraat, die doorloopt tot in de staart. Als je de vis nu aan de staart optilt, trek je de wervels uitelkaar. Tussen elke wervel zit speling en bij het optillen aan de staart vergroot je de speling wat resulteert in blijvend letsel of zelfs de dood van de vis. Dus altijd ondersteunen met een hand onder de buik/borst van de vis!

Ondersteun de vis altijd door de hand onder buik/ borst te houden.

Het volgende punt dat ik graag wil aanhalen en benadrukken is zuurstof! We willen allemaal die perfecte foto van onze prachtige vis die we vangen. Nu is dat geen enkel probleem, maar soms houden we in alle opwinding weer onbewust de vis te lang uit het water hetgeen resulteert in hersenbeschadiging.

Nu kan je zoveel foto’s maken als je wilt als je maar één ding onthoudt, na elke foto de vis even terug onder water houden. Zorg dus dat je altijd in het water zit zodat de vis, indien deze in het water valt, niet op de stenen of het zand terecht komt! Daarom deze tip: maak eerst de foto en onthaak dan pas de vis. Mocht de vis in het water vallen dan kan je alsnog de leader pakken en opnieuw een foto maken.

Foto's maken in het water zodat wanneer de vis valt hij niet beschadigt.

Leer jezelf aan: één foto en dan weer even de vis onder water houden. Daarna weet je niet meer beter! En het volgende is ook belangrijk om te weten: hoe warmer het water, hoe slechter het is voor de vis! De vis bouwt allemaal zuur op tijdens de dril en vaak is er ook nog minder zuurstof in het water, één van de reden dat de vis (salmoniden) harder vecht in koud water.

Dus na een lange dril is de vis vaak uitgeput en als we dan nog eens de vis te lang uit het water houden en hij valt ook nog in het zand of op de grond, dan zal hij nog wel wegzwemmen, maar ook zeker later overlijden! Dus hoe warmer het water, hoe sneller de vis terug moet in het water!

Plaatje schieten en de vis weer even onder water houden.

Wat mij ook opviel is dat uit een rapport van de universiteit van British Columbia naar voren kwam dat alleen grote vis zorgt voor grote vis en kleine vis zorgt voor kleine vis. Dat houdt in dat als we alle grote vissen meenemen er alleen nog maar kleine vissen overblijven en die zullen ook niet meer groeien. Dit heeft te maken met het DNA van de vis! De grote vissen hebben een ander DNA waardoor ze zo groot worden. Het is dus niet alleen afhankelijk van voedsel-aanbod en leefomgeving.

Grote vis zorgt voor grote vis, een kwestie van DNA.

Het volgende punt is dat een grote vis ook nog eens voor meer nakomelingen zorgt dan een kleine vis! Een grote vis kan wel 3 keer zoveel kuit bevatten als een kleine vis! Dus twee belangrijke redenen om de grote vis terug te zetten.

We worden allemaal wijzer door schade en schande! Dus leer van elkaars fouten en houd rekening met de vis! Want we willen toch allemaal nog lang genieten van onze prachtige hobby/passie!

Tight Lines Jeroen Wohe

- terug -

Indien je hier een link wilt, mail ons.