Nimfen

Eén van de meest effectieve manieren van vissen op forel en vlagzalm. Naast effectiviteit is het ook nog eens een relatief gemakkelijke methode! Ondanks dat het vissen met droge vliegen een charme heeft waaraan de nimf niet kan tippen, toch geniet de nimf bij mij steeds vaker de voorkeur en eigenlijk wel logisch ook.

Zeker in het voorjaar is de nimf op vele riviertjes favoriet, simpelweg vanwege het feit dat het water nog zeer koud is en de vissen nog strak tegen de bodem aan liggen. Hier zul je dus je aas moeten aanbieden om ze tot een aanbeet te verleiden. Vaak zie je ook in het voorjaar dat de vis nog vol met bloedzuigers zit, een teken dat ze bijna voortdurend tegen de bodem zitten.

Het is algemeen bekend dat forel en vlagzalm meer onder water eten dan aan de oppervlakte. En van dat dineren onder water vindt ook nog weer eens het merendeel plaats tegen of in de buurt van de bodem.

Ik was een absolute laatbloeier op dit gebied. Na slechts één enkele keer op de rivier in Duitsland te hebben gevist vertrok ik in het vliegtuig naar Amerika om daar 3 maanden spoedcursus vliegvissen te genieten. Aldaar werd nagenoeg niet met de nimf gevist terwijl droge vliegen met bosjes tegelijk aan de leader werden geknoopt. Werd er toch voor een ander type vlieg gekozen dan werd er gelijk een superlompe streamer aangebonden in de hoop die ene dikke, vette bruine forel te haken.

In Amerika viste ik bijna enkel met droog waarbij de elk hair caddis favoriet was.

Gedurende mijn totale verblijf daar heb ik misschien 5 keer met de nimf gevist en ik kreeg het vertrouwen er maar niet in, dus maar weer terug naar de droge vliegen… Pas enkele jaren nadien leerde ik eindelijk eens fatsoenlijk te nimfen en werd steeds maar enthousiaster over deze manier van vliegvissen. Sindsdien start ik op de rivier vrijwel altijd met een of meerdere nimfen en kijk wel of er zich de gelegenheid voordoet om over te gaan op droog… Eén ding ontdekte ik en ben ik nog zeker van overtuigd: nimfen is een kunst!

Als de eerste vissen eenmaal gevangen zijn krijg je de smaak vanzelf te pakken.

Wat is een Nimf eigenlijk?

Een Nimf is een ruim begrip en imiteert insecten die onder het wateroppervlak leven. Larven van meivliegen, caddisvliegen, steenvliegen behoren hier allemaal toe, maar ook scuds en waterkreeftjes vallen onder de gelijke noemer. Sommige nimfen worden exact nagebootst, anderen kunnen een ruime groep vertegenwoordigen. Ze zijn ze veelal druppelvormig, hebben een soort van ‘wingcase’ en worden ze voorzien van een beetje hackle en/of uitgeborstelde dubbing om zo pootjes te imiteren.

Met superzware nimfen kun je ook op de barbeel vissen, zoals hier in de Lenne bij Altena.

Veelzijdig

Nimfen kunnen zich op diverse dieptes bevinden en daarom worden materialen als looddraad, koperdraad, goudkoppen, tungsten koppen etc. ingezet om zo de vlieg te kunnen aanpassen op de te verwachten omstandigheden. Bij harde stroom zal er vaak tegen de bodem aangeboden moeten worden terwijl op rustigere stukken meer gevarieerd kan worden genimft tot net onder het oppervlak. Doorgaans kan men wel stellen dat het merendeel van de nimfen genuttigd wordt kort boven of tegen de bodem aan.

Prince nimf met tungsten kop. Zinkt als een baksteen...

Over het nimfvissen valt enorm veel te schrijven. Er zijn meer methoden van nimfen dan voor welk ander type vlieg dan ook. Naast verschillende manieren van verzwaren kunnen ze dead-drift gevist worden, met kleine rukjes of strippend… Je kunt gerust stellen dat nimfvissen de meest veelzijdige wijze van vliegvissen is. Even verder denkend is het uiteraard ook zo dat de invloed die de vliegvisser kan uitoefenen op de wijze waarop de vlieg gevist wordt enorm is en dus de sleutel naar het succes kan zijn of een dag frustratie kan betekenen.

Zoals ik al eerder schreef, nimfvissen is een kunst. Ik heb wel eens een vliegvisser op een forellenput zien nimfen, zo langzaam en met zoveel gevoel… en volop vangen! Iets dat velen verbaasde en niet na konden doen.

Nimfen is pielen, zoeken, proberen en variatie zoeken in wat de stroom je biedt.

Watertypen

Pockets - Uitgaand van de riviertjes is het handig om diverse type wateren te onderscheiden. Normalerwijze vis je de ‘pockets’ (= rustige delen) van een waterval of in een stroom. Dit zijn plekken waarvan je weet dat insecten vast komen te zitten en als het ware blijven ronddraaien. Een heel makkelijke plek voor de vis om zijn voedsel te pakken te krijgen.

Eddies - Ook ‘eddies’ zijn super. Deze vind je in de binnenbochten van stromingen. Hier ontstaat een terugkerende stroom en juist dat gebied tussen doorstromend en rustig water kan productief zijn. Dit noemen ze dan de ‘eddie’ oftewel rand (edge). De vis ligt voornamelijk in het rustige water en schiet af en toe de snelweg van het voedsel op om zich te voeden.

Gele streep: een lange eddie die je als eerste afvist.
Rode gebieden: pockets die rustiger en dieper zijn.
Paars gebied: de pool die in zijn totaliteit rustiger, groter en dieper is.

Pools - Je kunt ook de ‘pools’ aanpakken. Deze worden meestal gevormd door ietwat bredere en diepere stukken in de rivier. Hier is het wel zaak om de kop en de staart van de pool goed af te vissen. Dit zijn vaak de topplekken om de vis te treffen. In het midden van pool kan je de beren tegenkomen…

Een methode die ik zeer effectief vind is bij de instroom gaan staan en dan de vlieg stroomopwaarts in te gooien, de pool in laten lopen en dan op het einde omhoog laten komen door de lijn strak te houden. Een supereffectieve methode! Het grote voordeel is dat je met dezelfde constructie het gehele water kan afvissen.

Hier een voorbeeld van het nimfen bij een "inlet". De paarse lijn toont de stroomrichting.
1: Een klein pooltje dat wat dieper is en vis kan houden.
2: Interessant kantje met rustigere stroom. Zal zeer waarschijnlijk vis liggen.
3: Plek voor de steen (zie roerige plek erachter die duidt op een steen onder water) houdt ook vaak vis.
4 en 5: Achter de steen en aan de zijkanten van het stroompje ligt ook vaak vis.

‘Kantjes’ - behoren ook bij de topplekken en behoren eigenlijk onder de groep pockets. Hier heb je ook vaak terugkerende stromen en vormen een gevangenis voor insecten en dus een perfecte en gemakkelijke plek voor de vis om te fourageren. Het zijn dus plekken om goed in de gaten te houden en niet achterwege te laten. De meest eenvoudige manier om ze te vinden is het zien van onregelmatigheden in de kant. Op het moment dat er even een ‘diepte’ in ontstaat is dat wellicht een plek om je vis te vangen.

Ook op het moment dat rivieren bruin kleuren door regenval zie je dat vis de kant in zwemt. Enerzijds is dit om de vaak hardere stroom te ontwijken en anderzijds omdat dit nog een van de weinige plekken is waar de vis nog met een beetje zicht insecten kan pakken.

Zoeken naar de plekken waar de vis zich ophoudt.

Verder heb je nog allerlei kleine plaatsen in de rivier die vis kunnen houden. Een dikke steen onder water, een paar overhangende bomen, een kleine diepte in een riffle (ook wel runs genaamd, die zich kenmerkt door ondiep stromend water waarbij je de bodemstructuur terugziet in de wijze van stromen), het zijn allemaal plaatsen waar je vis kunt verwachten.

Eigenlijk komt het er simpelweg op neer om de plekken te vinden waar de vis de minste energie verbruikt en het dichtst bij de ‘voedselsnelweg’ zit.

Strike indicators

Het zien van aanbeten bij het nimfvissen kan moeilijk zijn, zeker in roerig water. Daarom wordt er vaak gebruik gemaakt van beetverklikkers oftewel strike indicators. De eerste keer dat ik klassiek leerde nimfen werd dat nog stroomafwaarts gedaan door de vlieg schoksgewijs af te laten zakken. Zo voelde je de vis bijten door een ruk aan de lijn.

In snel water met witte koppen is het gebruik van een strike indicator aan te bevelen.

Dat was gemakkelijk, echter op het moment dat er dead-drift werd gevist was het taai om de aanbeet te zien cq. voelen - dead-drift wil niets meer zeggen dan dat de vlieg stroomopwaarts wordt ingegooid en zonder beweging erin te brengen stroomafwaarts drijft. Bij deze wijze van nimfen wordt dan de beetverklikker ingezet om zo nauwgezet de aanbeet te kunnen zien. Over strike indicators verderop meer.

Uiteraard kun je er ook voor kiezen om de punt van de vliegenlijn als indicator te gebruiken. Ook wanneer je met zinktips vist kan je kijken naar het gedeelte dat qua kleur overgaat, maar dit is veelal niet zo nauwkeurig als de weergave van de beetverklikker die korter op de vlieg zit.

Typen beetverklikkers:

Droge vlieg – een relatief onbekende in Europa en een veelgebruikte in the US. Door bijvoorbeeld een caddis of humpy als droge vlieg te gebruiken kun je in de haakbocht een lijntje knopen van een centimeter of 20 waaraan weer een nimf geknoopt wordt. Wanneer de droge vlieg lekker dik ingevet is kun je hem vrijwel op alle plaatsen in de rivier presenteren en vormt zo een geweldige indicator bij de aanbeet op de nimf. Zo vis je eigenlijk wel het meest effectief en pak je ook de vis die wel zin heeft in een droge hap.

Yarn – een lastige maar wellicht de beste in geval van schuwe vis. Je kunt de hoeveelheid ingeknoopte yarn namelijk aanpassen aan de stroomsnelheid en zo ook op zeer langzaam stromend water de kleinste aanbeet doorkrijgen. Het inknopen is even lastig maar er zijn op internet zat methoden te vinden. Bij mij beschadigt ie de lijn altijd enigszins, maar dat moet je maar voor lief nemen.

Balsa dobbertjes – een gemakkelijk en goede indicator. Drijft uitstekend en geeft de aanbeet als beste door. Nadeel is alleen dat je regelmatig aanbeten op de indicator krijgt en dat wil er nog wel eens toe leiden dat de betreffende vis geen interesse meer toont in de nimf.

Voor mij een van de fijnste strike indicators; het balsa dobbertje.

Probeer de ‘whirls’ in de stroom te ontwijken, hier verzuipen ze beetverklikkers vrijwel direct. Ook verdient het de aanbeveling om de te vissen vliegen niet dusdanig zwaar te laten zijn dat de indicator al bij het inwerpen verzuipt. Maar goed dat is iets dat je direct ziet gebeuren. Je kunt dan kiezen voor of een grotere droge vlieg, een humpy bijvoorbeeld, of een dikkere toef yarn.

Hoe om te gaan met diepte?

Ze zeggen wel eens dat je anderhalf tot twee keer de lengte moet hebben aan leader om de bodem te kunnen bereiken met je nimf, uiteraard afhankelijk van de stroomsnelheid. Ik heb inmiddels een manier geleerd die een betere maatstaf vormt of je nu wel of niet op de goede diepte zit te klooien. Een Amerikaanse ouwe rot vertelde me dit ooit. Hij lette op de snelheid van zijn indicator in verhouding met de stroom. Hij ging er vanuit dat wanneer de indicator langzamer ging dan de stroom, en je niet geregeld vast kwam te zitten aan de bodem, je op de goede diepte zat. Dit heeft ook altijd voor mij gewerkt. De nimf werkt dan als vertrager omdat ie in tragere stroom hangt, en dat is nu juist vaak net boven de bodem.

Zorg dat de indicator langzamer dan de stroom gaat en je zit tegen de bodem aaan.

Leaders

Klassiek gezien zou je vissen met tapered leaders. Echter de Czech Nymphing methode bewees al jaren geleden vele malen effectiever te zijn, en logisch achteraf. Door met een gelijk stuk lijn te vissen, 14/100 bijvoorbeeld, is de directheid aanzienlijk groter. Aanbeten komen beter door en de vlieg zinkt veel sneller. Dit is dus weldegelijk een punt om rekening mee te houden als je gaat nimfen. Vis je nu heel ondiep met de strike indicator op een 30 cm afstand van de vlieg, dan maakt het niet gek veel uit, maar op het moment dat je verder dan driekwart tot één meter gaat, dan is het handig om je leader uit één gelijk stuk te laten bestaan.

Geen luxe leaders maar een simpel stukje nylon is werkt perfect.

Wanneer je op grote dieptes vist dan kan een strike indicator niet meer handig zijn en kun je beter voor de vliegenlijn gaan. Dat wil zeggen dat je de punt van de vliegenlijnpunt goed invet en als indicator gebruikt. Zo hebben we eens op de Möhne gevist. Poepiebruin water en nergens een visje te vangen. Met zware wooly buggers aan een zeven voet leader, gingen ze snel de diepte in en konden we enkel de aanbeet zien aan een ruk aan de vliegenlijnpunt. Het was de enige methode om volop regenbogen te vangen (meer dan 30 tot 40 vissen per persoon!) en het redde het bijna in het water gevallen weekend.

Verzwaarde soort van wooly bugger... Twee loodhagels, wat dubbing en marabou, meer is er niet voor nodig om snel diep te komen en veel actie in de vlieg te krijgen.

Droppers zijn toppers!

Sommigen zullen het vervloeken… ik niet. Als je snel wilt achterhalen wat goed is en wat niet dan is het vissen met droppers een topmethode. Zeker op het moment dat je maar twee dagen hebt om de boel te verkennen. Mijn maatje Wimsema deed dit al ver voordat ik ervan wist. Hij knoopte de zwaarste vlieg als eerste eraan en dan in de haakbocht werd een lijntje van 20 cm gebonden waaraan weer een klein nimfje gebonden werd. De laatste was vaak de trigger waarop de meeste vis gevangen werd. Ook de Czech Nymphing methode gaat hier van uit. Je hebt een diepganger en dan een aantal visvliegen. Ze worden wel tot drie vliegen gevist, echter wij gaan nooit verder dan twee, dat voorkomt knopen en ongemak.

Ook bij het vissen op zeeforel kunnen droppers heel effectief werken.

Tot slot

Er blijven altijd uitzonderingen op de regel. De kunst is om je eerst alles eigen te maken door ervaring op te bouwen. Daarna is het een kwestie van anticiperen op wat voor je ligt. Het lezen van het water blijft één van de belangrijkste zaken. Je moet weten waar de vis zal liggen anders zal de beste nimftechniek nog geen hout slaan. Het is een kleine houvast die het begin van de praktijk wat logischer maakt. Het echte vliegvissen leer je echter het beste aan de waterkant!

Heb je vragen? Bezoek ons gastenboek.

- terug -

Indien je hier een link wilt, mail ons.